Doel van de wet
Sinds 2002 verplicht de Wet verbetering poortwachter werkgever én werknemer actief te werken aan terugkeer naar werk. Doel: minder onnodige WIA-instroom. UWV controleert dit bij elke WIA-aanvraag. Een dun dossier kost je tot 52 weken extra loondoorbetaling.
Week 1: ziekmelding
Meld de medewerker binnen 1 werkweek bij de arbodienst. Start direct een verzuimdossier. Zonder dossier is verweer tegen een latere loonsanctie kansloos.
Week 6: probleemanalyse
De bedrijfsarts stelt een probleemanalyse op met prognose, beperkingen en advies voor herstel/re-integratie. Dit is het fundament onder het plan van aanpak.
Week 8: plan van aanpak
Werkgever én werknemer ondertekenen samen een Plan van Aanpak met concrete doelen, acties, verantwoordelijkheden en termijnen. Verplichte herziening minimaal elke 6 weken. Vastleggen in het dossier.
Week 42: ziekmelding bij UWV
Verplichte 42e-weeksmelding. Vanaf nu beoordeel je actief of spoor 2 (werk bij andere werkgever) opgestart moet worden. Te laat starten met spoor 2 is reden #1 voor een loonsanctie.
Week 52: eerstejaarsevaluatie
Werkgever en werknemer evalueren het eerste jaar en stellen vervolgkoers vast. Vaak hét moment om spoor 2 definitief te starten. Documenteer waarom je een keuze maakt. UWV toetst op proces, niet alleen op resultaat.
Week 87: WIA-aanvraag
Werknemer dient WIA-aanvraag in bij UWV. Werkgever levert het complete re-integratieverslag: probleemanalyse, plan van aanpak, evaluaties, alle bijstellingen en bewijs van spoor 1 én spoor 2.
Week 104: einde loondoorbetaling
Loondoorbetalingsplicht eindigt, tenzij UWV een loonsanctie oplegt wegens onvoldoende re-integratie-inspanning. Sanctie = maximaal 52 weken extra loondoorbetalen. Bij Joops verzuimverzekeringen ligt de loonsanctie-frequentie onder 1%.
Het plan van aanpak in detail
Het plan van aanpak Wet Poortwachter (week 8) bevat minimaal: doelstelling re-integratie, concrete activiteiten met startdatum, verdeling tussen spoor 1 en spoor 2, gemaakte afspraken over bedrijfsarts-bezoek, casemanager-rol en frequentie van evaluatie. Werkgever én werknemer ondertekenen. Geen handtekening = geen geldig plan = automatisch hoger sanctie-risico.
Loonsanctie voorkomen
Drie meest voorkomende sancties:
- Te laat starten met spoor 2 (na week 52).
- Geen aangepast werk aangeboden zonder bewijs dat het écht niet kon.
- Te dun dossier. Tip: laat elk langdurig dossier rond week 70 checken door een arbeidsdeskundige. Twijfel over de re-integratie? Vraag tijdig een deskundigenoordeel UWV aan.
Zie ook
Veelgestelde vervolgvragen: gedeeltelijk hervatten na ziekte, kun je een zieke werknemer ontslaan en de actuele stand in verzuim en WIA in 2026.
Handig om verder te lezen
Plan van aanpak Wet Poortwachter opstellen
Het wettelijk verplichte plan van aanpak dat werkgever en werknemer in week 8 ondertekenen. In 8 stappen, exact volgens de Wet verbetering poortwachter.
- 1
Week 1. Ziekmelding & dossier starten
Meld de zieke medewerker binnen 1 werkweek bij de arbodienst en open een verzuimdossier met begindatum, eerste contactmoment en signalen.
- 2
Week 6. Probleemanalyse bedrijfsarts
Laat de bedrijfsarts een probleemanalyse opstellen met diagnose-onafhankelijke beperkingen, prognose en advies.
- 3
Week 8. Plan van aanpak opstellen en ondertekenen
Stel samen met werknemer een plan op met doel, activiteiten (spoor 1 en evt. spoor 2), verantwoordelijkheden en evaluatiemomenten. Beiden ondertekenen.
- 4
Elke 6 weken. Bijstellen en vastleggen
Evalueer minimaal elke 6 weken: wat ging goed, wat niet, welke nieuwe acties? Pas het plan schriftelijk aan, beide partijen tekenen opnieuw.
- 5
Week 42. Verplichte UWV-melding
Dien de 42e-weeksmelding in bij UWV. Beoordeel actief of spoor 2 (ander werk, andere werkgever) moet starten.
- 6
Week 52. Eerstejaarsevaluatie
Voer een formele eerstejaarsevaluatie uit. Documenteer keuzes en motiveer waarom je spoor 1 voortzet of spoor 2 inzet.
- 7
Week 87. WIA-aanvraag voorbereiden
Stel het volledige re-integratieverslag samen: probleemanalyse, plan van aanpak, alle evaluaties en bewijsstukken. Werknemer dient de WIA-aanvraag in.
- 8
Week 104. Afronding of loonsanctie
Loondoorbetalingsplicht eindigt. Bij voldoende inspanning: dienstverband kan eindigen met transitievergoeding. Bij onvoldoende: UWV legt loonsanctie op (max 52 weken extra).
Vragen over wetgeving
Wat is het plan van aanpak Wet Poortwachter precies?+
Het schriftelijke document dat werkgever en werknemer uiterlijk in week 8 van ziekte samen opstellen en ondertekenen. Het bevat de re-integratiedoelstelling, concrete activiteiten, wie wat doet en wanneer geëvalueerd wordt. Zonder geldig plan oordeelt UWV automatisch dat de werkgever onvoldoende inspanning heeft geleverd.
Wanneer moet ik spoor 2 starten?+
Uiterlijk bij de eerstejaarsevaluatie (week 52), maar in de praktijk vanaf week 42 als terugkeer bij de eigen werkgever onwaarschijnlijk lijkt. Te laat starten met spoor 2 is reden nummer één voor een loonsanctie.
Wat kost een loonsanctie?+
Tot maximaal 52 weken extra loondoorbetaling. Voor een gemiddelde werknemer al snel € 30.000 tot € 60.000. Plus mogelijk extra WGA-instroom in jouw premie. Een arbeidsdeskundige-check halverwege kost € 800–1.500 en voorkomt dit in de meeste gevallen.
Hoe vaak moet het plan van aanpak worden bijgesteld?+
Minimaal elke 6 weken, en altijd bij belangrijke wijzigingen (nieuw bedrijfsarts-advies, andere prognose, start spoor 2). Vastleggen in het dossier, beide partijen ondertekenen opnieuw.
Wat als de werknemer niet meewerkt aan het plan?+
Documenteer elke weigering schriftelijk, laat de bedrijfsarts beoordelen of het aangeboden werk passend is, en vraag eventueel een deskundigenoordeel UWV. Pas daarna kun je loon opschorten of stoppen. Eenzijdig handelen leidt tot een rechtszaak en geen loonsanctie-verweer.
Krijg ik mijn loondoorbetaling vergoed?+
Niet automatisch. Een verzuimverzekering vergoedt 70–100% van de loondoorbetaling vanaf de wachttijd. Voor de transitievergoeding na 2 jaar ziekte compenseert UWV 100%, mits je binnen 6 maanden aanvraagt.
Verzuimkosten berekenen
Bereken wat verzuim je nu per jaar kost, inclusief loondoorbetaling en vervanging.
Verzuim voorkomen
De vier hefbomen waarmee werkgevers verzuim structureel omlaag krijgen, plus het preventiebudget uit je polis.
Naar de preventiegidsGratis polischeck
Stuur je huidige polis in en krijg binnen twee werkdagen te horen wat je mist, dubbel betaalt of kunt besparen.
Start de polischeck- 1
Situatie delen
Loonsom, aantal medewerkers en je huidige polis. Meer is niet nodig.
- 2
Offertes ophalen
Joop vraagt 4 tot 6 offertes op en legt dekking en voorwaarden naast elkaar.
- 3
Kiezen en regelen
Je krijgt één helder advies. Overstappen regelen wij, inclusief opzegging.
Liever even sparren met Joop?
Eén gesprek van 15 minuten. Je weet daarna of je polis klopt en wat een betere dekking kost.
Verzuim-expert sinds 1999 · onderdeel van VDBS (sinds 1948)
Joop helpt sinds 1999 werkgevers met verzuim. Specialist in WGA-eigenrisicodragerschap, verzuimverzekeringen en re-integratie. Schrijft vanuit 27 jaar adviespraktijk.